laat[avond]taal

De dag van het gedicht lijkt me een geschikt moment om de onlangs (oktober 2008) bij het Poëziecentrum verschenen dichtbundel laat[avond]taal van David Troch te belichten.

David (Bonheiden 1977) ontmoette ik tijdens een voordrachtbijeenkomst in Haarlem  en sindsdien (we konden nog niet  poken maar gaven met een ouderwetse krabbel ons webadres door)  houden we elkaar op de hoogte van onze publicaties en schrijfsores. 

Ik was erg benieuwd naar de  bundel omdat David een sterke voordrachtskunstenaar is. Hoe zouden zijn gedichten spreken op het witte papier zonder ondersteuning van zijn spreekritme, intonatie en warme Vlaamse tongval? 

Wat direct opviel: David doet niet aan hoofdletters. Bij de eerste gedichten moest ik daardoor lichtelijk inkomen maar na verloop van tijd kreeg ik door dat juist dat een eenheid vormt met zijn poëzie. Hoofdletters zouden misschien afremmen.

Het is alsof je,  je even op mag houden in de wereld die David beschrijft zonder moeilijke obstakels te hoeven nemen en daar ook weer zo vandaan kunt gaan. Je stapt zonder moeite in een scherpe observatie, een liefdevol miniatuur of voelt een klein porretje in de zij omdat de dichter je het onwezenlijke van het alledaagse wil laten zien.

David blijft dicht op de huid. Soms zelfs letterlijk zoals in zijn gedicht bedacht voor een oude dag, dat ik eerder al eens, los van de bundel, onder ogen kreeg. Nu nadat ik de hele bundel gelezen heb, blijf ik het een prachtige observatie vinden. De eerste strofe luidt:

1. ouderdomsoefening

als ik baad, oefent mijn huid op
ouderdom, elke vingertop, elke
rimpel spoort oude dagen aan om

Nieuwsgierig naar het gehele gedicht? Of nog beter, al de gedichten? De fraaie sober vormgegeven bundel is te bestellen bij het Poëziecentrum: laat[avond]taal

Website David Troch

Maanvlieger

Donderdag 29 januari is het gedichtendag. Dat betekende vandaag al een mooie uitzending van Kunststof, met oa Antjie Krog, in het teken van poëzie. Voor mijzelf betekent het dat ik los van proza weer eens geprobeerd heb om een gedicht te schrijven:

 

GELUIDSOPNAME: Maanvlieger (regel aanklikken)

MAANVLIEGER

Rond mijn erf
in dood gevederde vlagen
ijlt een zweving van
aardschok en hemelwagen

Bindtouw breekt op wind
SP L IJT
als ik niet binnenhaal

Leven in
LUCHTLEDIGHEID
lacht ons toe

Moe van spinzen

De maanvlieger
heb ik lief
liever heb ik jou.

Wassie met passie

Zaterdagmiddag. De ergste koopdrukte van de dag is voorbij. Een man op leeftijd, met de ogen geamuseerd op een boodschappenlijstje gericht, schiet een vakkenvuller aan: ‘Weet jij wat wasverzachter is?’ De vakkenvuller, vlotte jongen van een jaar of vijftien, voegt zich bij de oude man voor een muur van wasmiddel, bleekmiddel, wasverzachter en wat-zoal-meer.

‘Nee,’ antwoordt de jongen. ‘Ik weet niet wat wasverzachter is.’ Ik zie de flessen al van verre staan en wijs de oude man op al de mogelijkheden waarmee je de was  kunt verzachten. Bedenkelijk wrijft hij zich over zijn kin. ‘Je hebt ze in alle kleuren en smaken?’ Net als ik hem een neutrale geur wil aanraden, pakt de  vakkenvuller een paarse fles uit de schappen: ‘Als ik u was, zou ik deze met passiebloem nemen!,’ waarop wij alledrie in schaterlachen uitbarsten. ‘Op jouw verantwoording,’ grijnst de man met  jongensachtige bravoure. Door mijn oogharen heen danst de oude man een Engelse wals in de late winterzon, omgeven door wapperende, paars doorgelopen was, met in zijn armen een charmante grijze dame. Grote kans dat diezelfde vrouw door griep geveld vanuit haar bed snauwt: ‘Je hebt de verkeerde!’ Maar daar wil ik geen weet van hebben.

Lulkoek loont

Lulkoek wordt de laatste tijd veel gebakken, het schijnt een populair koekje. Aan de buitenkant oogt het misbaksel zeer eetbaar maar na de eerste beet proef je dat het kraak noch smaak heeft en totaal geen voedingswaarde bevat.

Toch wordt de lulkoek duur betaald. Vroeger gold dat voor vis. Maar dan had je ook wel wat. Er wordt overigens zo veel  over vis beweerd maar dit terzijde. Vooral de media trakteert gul op lulkoek om op die manier het publiek vet te mesten met junkfood voor de geest. Er wordt louter een slome leegte gevoed. Dat men dat slikt.

Gisteren zag ik bij De Wereld Draait Door een managementgoeroe, ofwel een koekenbakker, die lulkoek verkocht voor wel 1000 euro de stuk. Ik heb het echt geprobeerd hoor, om het recept van zijn grootmoeder onder die dikke laag glazuur vandaan te knabbelen. Na afloop restte mij slechts een vieze smaak in de mond zonder ook maar een fractie van voldaan te zijn. De rozijnen had deze luchtbakker in eigen zak gehouden om zo opgeklopt beslag aan zijn cursisten voor  te kunnen schotelen. Bakt u het zelf even af?

Kijktip voor fijnproevers: Gevarieerde dis.

De griend

Jaarlijks slachten de Denen op gruwelijke wijze grienden (soort dolfijnen) af. Als buffels worden de dieren in een baai opeen gedreven alwaar men met stalen haken op de beesten inslaat om ze op te halen en vervolgens door middel van harpoenen en messen een pijnlijke dood te laten sterven. Hoe laf. Hoe wreed. Hoe zinloos want men hoeft zich niet meer zoals in vroegere tijden te voeden met de griend voor overleving.  Het is inmiddels cultureel erfgoed. De jonge mannen bewijzen door middel van deze moordlust hun mannelijkheid. In welke eeuw leven wij? Als ware het een happening staan omstanders rondom het bloederige schouwspel. Walgelijk. Op de site van de partij voor de dieren kun je in een paar seconden een petitie tekenen tegen deze zinloze slachting.

HIER  kun je afbeeldingen van de slachting zien. Niet geschikt voor de tere ziel.

Een briefhoofd

Mijn oudste zoon heeft aan de binnenkant van zijn kamerdeur een briefje geplakt: Frans leren, met een uitroepteken. Ik moet er om glimlachen. Hoe herkenbaar. Hij heeft een agenda. Die heb ik ook. Maar eveneens heeft hij de /mijn/  eigenschap om ingevingen neer te krabbelen op een los stukje papier zodat je ze niet meer in je hoofd hebt op te bergen.

We pennen ons hoofd op oude papierresten leeg. Nog leuker is wegstrepen. Oude briefjes vinden en lezen dat hetgeen erop staat is geweest of is gedaan of inmiddels niet meer hoeft om vervolgens als propjes de prullenbak in te schieten. Er is weer ruimte voor dagdromen. Een nieuw hoofdstuk gaat van start.

Liefdevol strijk ik zijn kattebelletjes glad. Ja, het kan niet missen; naverwant een geestverwant.

Lezen over Afrika

Op de site van schrijfster Ine Andreoli  (schrijfster van reisboeken met een grote liefde voor Afrika) trof ik een recensie van Het wachthuis aan. Soms google ik naar het boek om te zien of er iets nieuws over is verschenen.

Wat me in het algemeen opvalt, is dat maar weinigen de moeite nemen om zelf een samenvatting te schrijven (dat is ook lastig, maar vanuit het niets een flaptekst opzetten is eveneens nagelbijten), een en dezelfde recensie wordt regelmatig overgenomen of er worden zinnen uit verschillende recensies gehaald om daar iets nieuws mee samen te stellen.

Ik ben wel tevreden met de (eigen) conclusie van de leeservaring van Ine Andreoli:

‘Ik zeg niet voluit een aanrader voor iedereen maar het blijft na het lezen toch in je gedachten. Achteraf dus wel de moeite waard! Het is vooral anders.’

Ik heb Het wachthuis als een collage willen schrijven zodat na het lezen, vanaf een afstandje bezien,  het geheel zich pas toont.